Jos Wijninckx: ex-minister van pensioenen

In Antwerpen is vrijdag de socialistische ex-minister Jos Wijninckx overleden. Hij had al jaren hartproblemen en stierf op 78-jarige leeftijd. Wijninckx was minister van pensioenen voor de BSP van 1977 tot 1979. Tot zijn dood woonde hij in het Kempense Balen. Van 1971 tot 1990 zetelde Wijninckx ook in de senaat. Hij was schepen in Hoboken, voor dat district bij de stad Antwerpen gevoegd werd. Later werd
hij gemeenteraadslid in de stad.
De ex-minister richtte samen met enkele politieke vrienden de intercommunale Integan op. Het meest bekend was Wijninckx echter als voorzitter van de senaatscommissie die begin jaren tachtig onderzoek deed naar machtsmisbruik en belangenvermenging bij de Rijkswacht. Wijninckx was een fervent vrijmetselaar bij de loge van het Grootoosten van België in Antwerpen.

Max Théret: de Trotskistische vader van Fnac

De oprichter van de winkelketen Fnac, Max Théret, is dinsdagnacht overleden op de gezegende leeftijd van 96 jaar. Théret die de bekende winkelketen in 1954 samen met André Essel oprichtte, was een overtuigd links militant, die nog naaste medewerker van Trotski was en naar Spanje trok om tegen de troepen van Franco te gaan vechten.

Het is paradoxaal, een commie die aan de wieg staat van de grootste multimediawinkel van België en Frankrijk. De oorspronkelijke bedoeling van Théret was alvast nobel: “Je voulais populariser l’acces à la culture et aux loisirs,” zei hij daarover. Cultuur voor het volk, en dat aan lage prijzen. Fnac begon als een ledenclub waarvoor je kon inschrijven en dan fotografisch materiaal aan lagere prijs kon krijgen.

Twintig jaar later, in 1974 opent de eerste echte Fnac-winkel in Parijs. Bedoeling was nog steeds om cultuur (boeken, muziek, fotografisch materiaal,…) aan lage prijs aan te bieden. Nog eens twintig jaar later vindt Fnac en onderkomen in de PPR-groep (La Redoute, Gucci, YSL,..) en begint de winkel pas echt aan de verovering van de Franse en Belgische markt. Théret heeft dan al lang de
deur van de Fnac achter zich dichtgetrokken, hij verliet het bedrijf in 1981.

Dat Théret ooit een hardcore Trotskist was, belette hem echter niet om een paar kapitalistische euh… kwajongensstreken uit te halen. In november 1988 werd Théret beschuldigd van handelen met voorkennis. De selfmade man zou, na het verkrijgen van bepaalde informatie, 32.800 aandelen gekocht hebben van het Amerikaanse bedrijf Traingle. In 1994 bekent hij de beschuldigingen en wordt hij veroordeeld tot een celstraf van twee jaar met uitstel en tot het betalen van een boete van 381.000
euro.

Wendy Richard: Miss Brahms uit “Are you being served”?

De Britse actrice Wendy Richard is donderdag na een lange strijd tegen kanker overleden. De doorbraak voor Richard kwam er in de jaren zeventig, toen ze de rol van de verkoopster Miss Brahms speelde in Are you being Served?. Die serie was ook jarenlang te zien op de Vlaemsche beeldbuis.

In het Verenigd Koninkrijk zal Richard vooral herinnerd worden als Pauline Fowler, de moederkloek uit de populaire Soap Eastenders. 11 jaar lang speelde ze die rol, tot haar karakter op haar eigen vraag stierf en ze zo uit de serie geschreven werd.

Minder bekend is dat Richard voordat ze een gevierde actrice was, ook nog enige bekendheid had als model, en in 1963 een nummer de Engelse charts inzong samen met Mike Sarne: “Come Outside”.

Jaap Kruithof: atheist en links denker

De universiteit van Gent verliest met Jaap Kruithof een van zijn vroegere uithangborden. Professor Kruithof was samen met Leo Apostel de oprichter van de afdeling moraalwetenschappen aan de Gentse Universiteit. Kruithof studeerde geschiedenis en filosofie aan de toenmalige Gentse Rijksuniversiteit. Hij werd er gewoon hoogleraar tot aan zijn emeritaat in 1995. Hij is deze week overleden op 79-jarige leeftijd.

Hij joeg het preutse en katholieke Vlaanderen in de jaren zestig meermaals in de gordijnen met zijn onderzoek naar de seksuele beleving van Vlaamse jongeren. Tijdens de jaren van de studentenrevoltes was Kruithof één van de weinige proffen die openlijk aan de kant van de studenten stond.

In de jaren zeventig en tachtig gold Kruithof als een van de belangrijkste linkse opiniemakers in Vlaanderen, zonder gebonden te zijn aan een partij of strekking. Kruithof was actief betrokken bij de oprichting van het Humanistisch Verbond en ontving in juni 2007 de Prijs Vrijzinnig Humanisme voor zijn jarenlange ijver voor de verspreiding van progressieve, vrijzinnige humanistische waarden.

Leuk om weten: Kruithof stamt uit een Nederlands (dat verklaart alvast de naam) protestants gezin, en wou eerst dominee worden.

Konrad Dannenberg : Van de V-2 naar de Maan

Konrad Dannenberg is gestorven. De in Duitsland geboren wetenschapper was één van de pioniers van de ruimtevaart. In 1939 diende hij bij de Wehrmacht in Frankrijk, maar een jaar later werd de ingenieur opgeroepen om te gaan werken in Peenemünde, waar de knapste koppen van het Derde Rijk zich over de tekentafels bogen om Hitler zijn wonderwapens te geven. Dannenberg specialiseerde zich in raketaandrijving en stond zo mee aan de wieg van de V-2. De V-2, één van de laatste stuiptrekkingen van de Nazi's, zou ongeveer 7.250 doden op zijn naam zetten. Naast een moordwapen is de V-2 echter ook de alleereerste ballistische raket én het eerste door de mens gemaakte voorwerp dat in de ruimte terechtkwam (op 3 oktober 1942, toen een V-2 189 km hoog vloog). Na de oorlog werd Dannenberg naar de Verenigde Staten meegenomen als onderdeel van Operation Paperclip (het recupereren van de Nazi-wetenschappers om ze voor eigen onderzoek te gebruiken). Daar kwam hij uiteindelijk bij de NASA terecht, in het Saturn Program. Dannenberg had de leiding over de bouw van de Saturn V, de grootste raket ooit gemaakt. De Saturn V schreef later geschiedenis door in 1969 de eerste mensen naar de Maan te brengen. Voor de ontwikkeling van de Saturn kreeg Dannenberg nog de NASA Exceptional Service Medal. Niet slecht voor iemand die eerst al zijn energie in een Vergeltungswaffe had gestoken. Konrad Dannenberg werd 96.

Estelle Bennett: één van de drie Ronettes

Eén hit, en daarna niks meer. Dat is het verhaal van de Ronettes, een van de soulmeidengroepen uit de jaren zestig (zie ook de Supremes bijvoorbeeld). Die ene hit was in het geval van de Ronettes ‘Be my baby’. Een van de drie zangeressen van de groep, Estelle Bennett is deze week overleden.

Het verhaal van de Ronettes begint echt in 1961, wanneer de drie dames, die zich wel al wat toegelegd hadden op dansen en zingen, een twistshow in de Peppermint Lounge in New York willen gaan bijwonen. Een organisator zou de drie meiden verward hebben met één van de acts die geboekt stonden voor die avond. De Ronettes roken hun kans, en traden op. Met veel succes, en ze werden dan ook vaste prik in de Peppermint Lounge.

Twee jaar later hebben de drie dames hun grootste hit te pakken: “Be my baby” klom naar de nummer twee-positie in de VS. De naam van de producer van de Ronettes doet bij velen waarschijnlijk een belletje rinkelen: Phil Spector, ook producer van de Beatles, de Ramones en de Righteous Brothers (en ook verdacht van moord op een onbekende actrice). Spector trouwde in de jaren zestig met zangeres Veronica Bennett, een huwelijk dat niet lang stand hield.

Na de split van de Ronettes verdween Estelle Bennett, samen met de andere groepsleden in de anonimiteit. The Ronettes werden in de Rock And Roll Hall Of Fame opgenomen in 2007.

Be my baby:

Alison Des Forges : Het Geweten van de Grote Meren

Alison Des Forges (née Liebhafsky) heeft ons verlaten. De Amerikaanse historica en mensenrechtenactiviste maakte haar naam met studies rond de Rwandese genocide, de volkerenmoord die in een luttele 100 dagen in april-juli 1994 tussen de 500.000 en 1 miljoen slachtoffers maakte, voornamelijk Tutsi's en gematigde Hutu's. Al van in het begin van de jaren '90 waarschuwde ze voor het sluimerende geweld, en dat zo onpartijdig mogelijk (wat quasi onmogelijk leek en nu nog lijkt in het socio-politieke kluwen van het gebied van de Grote Meren). Wie de overtredingen ook beging, ze nagelde hem aan de schandpaal, ongeacht diens rang of stand. De eerste die eraan moest geloven was de Hutu-president Habyarimana. De wereld bleef doof, met het Rwandese bloedbad tot gevolg. Nadat de Afrikaanse Holocaust geluwd was, trok ze zich volledig terug uit de academische wereld en werd full-time mensenrechtenactiviste. In 1999 publiceerde ze Leave None To Tell The Story: Genocide in Rwanda, wat al gauw hét standaardwerk werd voor de genocide. Ze verscheen elf keer als getuige voor het Internationaal Straftribunaal voor Rwanda en getuigde daarnaast nog eens voor het Franse parlement, het Amerikaanse Congres, de Organisatie voor Afrikaanse Eenheid en de Verenigde Naties. Ook in België werd haar stem gehoord, in de Belgische Senaat. Later richtte ze haar pijlen op de gacaca's, de volksrechtbanken die de volkerenmoord in Rwanda berechten, maar die volgens haar hun doel volledig voorbijstreefden en ontaardden in persoonlijke afrekeningen. Ze won geen vrienden met haar vlijmscherpe observaties, integendeel zelfs. Ze moest oppassen waar ze kwam - in Centraal-Afrika was de kans groot dat één van de door haar bekritiseerde leiders haar een kopje kleiner maakte. Een 'ongeluk' zat nu eenmaal in een klein hoekje, zeker in die hektische contreien. Des Forges, die voor het grote publiek eerder een nobele onbekende was, sneuvelde uteindelijk niet in Afrika. Ze zat mee op de fatale vlucht Colgan Air Flight 3407, die op 12 februari neerstortte in Buffalo. Er waren geen overlevenden. Het Geweten van de Grote Meren werd 66.