dinsdag 31 maart 2009

Raúl Alfonsín : "La casa está en orden"

Raúl Alfonsín is niet meer. Alfonsín was de eerste democratisch verkozen president van Argentinië na de Perón-jaren en de 'Vuile Oorlog' van Argentinië. In die Vuile Oorlog, een vorm van een door de miliaire dictatuur ondersteunde terreur, 'verdwenen' er ongeveer 30.000 mensen - overigens met medeweten van de Amerikaanse president Ford en zijn minister van Buitenlandse Zaken Kissinger, zoals blijkt uit in 2002 door de CIA vrijgegeven documenten. Het déblacle van de Argentijnse invasie van de Falkland-eilanden (iets waartegen Alfonsín had geprotesteerd) zorgde ervoor dat de militaire junta moest opstappen. Na democratische verkiezingen werd Alfonsín verkozen tot president. Hij stond voor een moeilijke taak: Argentinië had een torenhoge schuld en hyperinflatie, er waren om de haverklap stakingen en het leger was uiteraard ontevreden omdat het de macht had moeten afstaan. Bijna vanaf het begin was het echter zijn bedoeling om de verantwoordelijken voor de dictatuur te berechten. Hij ging eerst bij het leger aankloppen, dat niet echt happig was, waarna hij maar naar de burgerlijke rechtbanken stapte. De daaruitvolgende rechtszaken duurden tot december 1985 en waren ongezien in Zuid-Amerika. Bijna alle buurlanden van Argentinië werden toen nog geregeerd door één of ander militair regime. In 1989 verzorgde hij ook de eerste democratische machtsoverdracht van de ene verkozen president naar de volgende. En passant had hij ook al een rebellenbeweging overtuigd om zich over te geven. Bij zijn terugkeer naar Buenos Aires kondigde hij zijn succes aan met 'La casa está en orden.' Vorig jaar kreeg hij nog een buste van zijn opvolgster Christina Kirchner in het presidentieel paleis. Of hij het nu graag had of niet, hij was nu eenmaal een symbool voor de democratie, rechtvaardigde ze het beeld. Alfonsín overleed uiteindelijk aan longkanker. Hij werd 82.

zondag 29 maart 2009

Maurice Jarre : De man van de filmmuziek

Maurice Jarre is overleden. De Fransman werd wereldberoemd als dé man van de filmmuziek. Zijn alleerste soundtrack dateerde van 1951, maar zijn grote doorbraak kwam in 1961 toen Sam Spiegel hem vroeg om de muziek te maken voor David Leans Lawrence of Arabia (1962), de biografische film over T. E. Lawrence met sterren als Peter O'Toole en Omar Sharif. Het werd meteen een kassucces en Jarre werd op slag beroemd. Lawrence of Arabia was ineens goed voor zijn eerste Oscar. Andere notoire kaskrakers die Jarre van zijn melodieën mocht voorzien waren The Train (1964) en Doctor Zhivago (1965); deze laatste film (wederom van David Lean) was weer goed voor een Oscar. Dan volgden The Damned (1969) van Luchino Visconti, The Man Who Would Be King (1975), The Message (1976, waarvoor hij weer een Oscarnominatie kreeg) en A Passage to India (1984). A Passage bezorgde hem nog een Oscar. Andere bekende films die Jarre onder handen nam zijn Dead Poets Society (1989) en Jacob's Ladder (1990). Voor Dead Poet Society won hij nog een Britse Academy Award. Ook enkele miniseries werden door hem verzorgd, met als topper Shogun (1980). Naast filmmuziek schreef hij ook nog voor orkesten. Zijn zoon, Jean-Michel Jarre, zou later nog één van de pioniers van elektronische muziek worden. Maurice Jarre overleed in Los Angeles. Hij werd 84.

vrijdag 27 maart 2009

Fons Fraeters : hier spreekt men Nederlands

(Ik zal mijn best doen om vooral in deze post geen walgelijke taalfouten te maken, kwestie van niet over 's mans pas gedolven graf heen te pissen.)

"De zin voor het goedklinkende woord is voor mij een tweede natuur, al sinds ik heel jong was," zo sprak Fons Fraeters in een interview met de Campuskrant naar aanleiding van zijn pensioen enkele jaren geleden. De legendarische taalkundige en tv-persoonlijkheid is op 73-jarige leeftijd overleden.

Fraeters' liefde voor de standaardtaal ontwikkelde zich reeds toen hij school liep aan het Klein Seminarie van Hoogstraten waar hij uitspraaklessen kreeg van onder andere Senne Rouffaer. Later ging hij in Leuven Germaanse Talen studeren. Fraeters werd vooral bekend door zijn aantreden in Hier spreekt men Nederlands. Dit was een kort programma dat van 1962 tot 1972 enkele dagen per week op de BRT werd uitgezonden. Samen met professor Joos Florquin en Annie Van Avermaet werd hij in deze periode de belichaming van wat de Vlaming zou gaan kennen als het ABN. Door de kijker de juiste uitspraak of uitdrukking uit het Algemeen Beschaafd Nederlands voor te schotelen, probeerden ze hem van zijn koetervlaams te genezen. Fraeters en Van Avermaet werden vooral populair doordat ze de dialoogjes met veel zin voor humor en theatraliteit speelden.

Fons Fraeters was ook taaldocent aan het Instituut voor Levende Talen te Leuven. De Germanisten onder u kennen hem (en de onafscheidelijke Annie Van Avermaet) ongetwijfeld nog wel van het uitspraakgedeelte van het vak Nederlandse Taalbeheersing I uit de eerste kandidatuur. Later in zijn carrière was hij tevens directeur van het ILT. Hij zetelde ook jarenlang in de taalcommissie van de VRT waar hij onder andere het taalgebruik van de journalisten keurde. In zijn latere jaren moest hij wel erkennen dat de kruistocht voor het Algemeen Nederlands niet het verhoopte resultaat had gehad en dat men in Vlaanderen steeds verder weg evolueerde naar de verfoeide Vlaamse "tussentaal".

Hieronder een hilarisch fragment uit Hier spreekt men Nederlands (voor alle duidelijkheid: het eerste duo dat we zien zijn prof. Florquin en een willekeurig grietje, Fons en Annie komen in beeld vanaf 0:53):


dinsdag 24 maart 2009

Nand Buyl: de plotse leegte naast Mathilde

Het Vlaamse auteursgild mag voor een tweede keer deze maand aanschuiven aan
de koffietafel. Na Jenny Tanghe, twee weken voordien, ging Nand Buyl op 24
maart heen nadat een beroerte hem velde. Hij werd 86 jaar oud.

Nand Buyl werd vooral bekend door zijn rol als schipper in de
televisiereeks "Schipper naast Mathilde" uit 1955. Ook speelde hij later
detective Axel Nort in het gelijknamige televisiefeuilleton. Maar hij begon
zijn carrière al op 11-jarige leeftijd, in de verfilming van “De Witte” van
Ernest Claes.

Buyl was na de Tweede Wereldoorlog meer dan 60 jaar verbonden aan de
Koninklijke Vlaamse Schouwburg (KVS) in Brussel als acteur, regisseur en
leraar drama. Van 1972 tot 1992 was hij er artistiek directeur. Hij bleef
tot op late leeftijd op de planken staan en speelde in 2006 nog de hoofdrol
in de film Vidange Perdue. Hij was ook nog een graag geziene gast in
TV-series als Wittekerke en Thuis.

Voor een videoverslag van de carrière van Buyl, Klik hier.

maandag 23 maart 2009

Jade Goody: banale boekskesvulling

Een raadseltje: wat is de gelijkenis tussen Jade Goody en het urinoir van Marcel Dechamps (officiële naam:‘la fontaine’)? Ze zetten allebei aan tot nadenken. Dechamps confronteerde ons met een tot kunst verheven urinoir met de vraag ‘Wat is kunst?’ Goody confronteerde ons met haar ways of life met de vraag: “Wat is een celebrity? Moet je iets kunnen om beroemd te zijn? Vroeger wel, maar sinds de Goody’s en Paris Hiltonnen de boekskes bevolken niet meer. Een verschil tussen het kunstwerk en het kappersboekenvulsel: Deschamps’ beweegredenen waren wat filosofischer van aard als die van Goody. Deschamps wilde echt de kunst in vraag stellen. Goody was het enkel te doen om de aandacht, en het daaraan verbonden geld en de roem bij een welbepaald segment van de bevolking.

Goody werd bekend door haar deelname aan Big Brither in Groot-Brittanië en later werd ze zelfs buiten het eiland bekend, doordat ze tijdens celebrity Big Brother een Indische medebewoonster van het huis een aantal smakeloze racistische opmerkingen naar het hoofd slingerde. Omdat we over de overledenen toch ook iets goed moeten zeggen: ze excuseerde zich achteraf uitgebreid in de gespecialiseerde pers.
Net voor haar overlijden verkende ze nog maar eens de grenzen van de goede smaak, door haar doodsstrijd uitgebreid in de boekskes te laten uitsmeren. Het geld dat ze daarvoor kreeg, ging naar haar kinderen.

Goody overleed op 27 jarige leeftijd aan de gevolgen van baarmoederhalskanker.

zaterdag 21 maart 2009

Khadijeh Saqafi : De Moeder van de Islamitische Revolutie

Khadijeh Saqafi is overleden. Ze was de weduwe van Ayatollah Ruhollah Khomeini, de vader van de Islamitische Revolutie die de Shah van Iran afzette en een Islamitische republiek installeerde, met Khomeini als 'Geestelijke Leider' - een mooie omschrijving voor wat eigenlijk de nieuwe grote baas van de kersverse republiek was. Saqafi en Khomeini huwden in 1931 en kregen samen acht kinderen. Het grootste deel van hun huwelijk hield ze zich op de achtergrond en ze kwam ook weinig in het openbaar. Ze kreeg wel wat te verduren: één van haar zonen, Mostafa, werd in 1977 vermoord in Irak, waarschijnlijk door de SAVAK, de geheime dienst van de Shah. Een andere stierf iets vrediger, in 1995, op zijn 50e, aan een hartstilstand. Vanaf 1979 zwaaide haar man de plak in Iran en werd zij bekend als de 'Moeder van de Islamitische Revolutie'. In 1989 stierf de Ayatollah. Saqafi zou haar man nog 20 jaar overleven. Ze werd bijgezet in het mausoleum voor Khomeini in Tehran, waar de nieuwe Geestelijke Leider Khamenei speciaal voor haar kwam bidden. Er kwamen duizenden mensen opdagen, waaronder de huidige president Ahmadinedjad (u weet wel, de man met als veelzeggende bijnaam 'De Bezem van Tehran'). De Moeder van de Islamitische Revolutie werd 93.

maandag 16 maart 2009

Alain Bashung : Le Gainsbourg nouveau est décédé

Un jour je parlerai moins, jusqu’au jour ou je ne parlerai plus, zong Alain Bashung in « Résidents de la république », één van zijn laatste hits in Frankrijk en Wallonië. Hij wist toen al dat het een longkanker zou zijn die hem voorgoed het zwijgen zou opleggen. Bashung werd 61.

Bashung was een artiest die een breed publiek aansprak, werd in het Waalse landsgedeelte zowel gedraaid op jongeren rockzender Pure FM als op la Première, Bel RTL en Classic 21. Bashung is muzikaal misschien nog het best te vergelijken met iemand als Raymond Van Het Groenewoud: een vakman met een lange staat van dienst, vaak pure pop, maar met af en toe een scherp kantje.

Het Magazine Les Inrockuptibles bedacht hem in 2008 nog met de bijnaam « le dernier des géants de la chanson française ». Hij vulde voor veel fans de leegte in die Gainsbourg na zijn dood liet: een artiest met een geweldig appeal, die grote drommen muziekliefhebbers van divers pluimage aansprak. Let wel: Bashung muzikaal vergelijken met Gainsbourg, zou – hoewel le grand Serge een beroep deed op Bashung voor de realisatie van zijn album Play Blessures – wat kort door de bocht zijn.

Het grootste deel van de muziekjes van Bashung bestond uit radiovriendelijke hits (Gaby oh Gaby of Le vertige de l’amour) maar een aantal van zijn platen zijn minder toegankelijk en daardoor wat boeiender dan het doorsnee Franse chanson, vooral het latere werk: L'imprudence" uit 2002 en “Bleu Petrol” uit 2008, zijn een luisterbeurt waard.

Het laatste publieke optreden van, zwaar door zijn ziekte getekende, Bashung dateert van 28 februari (drie weken voor zijn overlijden) bij de uitreiking van de Franse muziekprijzen. Hij werd gelauwerd met drie nieuwe trofeeën, die hij bij de acht eerdere in zijn carrière mocht voegen. Hij werd daardoor de meest onderscheiden artiest van het Franse chanson.