Juan Maria Bordaberry : Poets wederom poets

In 1971 werden er presidentsverkiezingen gehouden in Uruguay. Het land had toen al wat te lijden gehad onder presidenten die iets te graag de macht behielden en communistische revolutionairen. De winnaar in 1971 was Juan Maria Bordaberry Arocena. Bordaberry had wel bijna iedereen omgekocht en zwaar gefraudeerd om aan de macht te komen, wat al niet veel goeds beloofde.

Hij bleek net zo autoritair als zijn voorgangers en doekte een pak burgerrechten op, zette vakbonden op de zwarte lijst en smeet geregeld mensen die hun mond opendeden in de gevangenis, waar ze ook nog eens duchtig gemarteld werden, al dan niet met de dood tot gevolg.

En toch was het leger, de echte baas in Uruguay, nog niet tevreden. In 1973 dreigde dat leger om Bordaberry buiten te smijten, tenzij hij zich als stroman liet gebruiken voor een militaire coup. Bordaberry stemde toe en regeerde de volgende drie jaar bij decreet, uiteraard met 'assistentie' van een Nationale Veiligheidsraad, toevallig gedomineerd door het leger.

In 1976 dan was het de beurt aan Bordaberry om opzijgezet te worden. Het leger was hem beu en had liever Alberto Demicheli aan de macht. Die luisterde beter.

Bordaberry ging dan maar terug naar zijn ranch, waar hij de volgende decennia in alle rust doorbracht. Tot hij in 2006 gearresteerd werd voor de moord op twee politici in 1976. In 2008 werd zijn pensioen waar hij als ex-staatshoofd recht op had, opgeschort en vorig jaar werd hij veroordeeld tot 30 jaar cel. Omdat hij al zo oud was, mocht hij zijn straf thuis uitzitten. Daar stierf hij dan ook, 83 jaar oud.

Oswaldo López Arellano : Onttroond door een banaan

Dat de geschiedenis nog ironie kent, is wel duidelijk in het geval van generaal Oswaldo López Arellano. De militair was enkele jaren lang de sterke man in Honduras, een Zuid-Amerikaans land dat tot voor kort een schoolvoorbeeld was van een bananenrepubliek. De dictator werd afgezet dankzij... Bananagate.

López Arellano liet voor het eerst serieus van zich horen in 1963. Toen pleegde de Hondurees - dan nog een kolonel - zijn eerste staatsgreep. De president, José Ramón Villeda, had sowieso nog maar een paar dagen te gaan voor zijn ambtstermijn eropzat, maar López Arellano stond niet bekend om zijn geduld. De nieuwe sterke man werd de de facto leider van één van de armste landen van Zuid-Amerika. 3.000 mensen verloren hun leven bij de coup in wat tot nader order nog steeds de meest bloedige machtsovername van Honduras is. Twee jaar later, in 1965, "legitimiseerde" hij zijn overname door een grondwettelijke assemblée bijeen te roepen en zichzelf ook effectief president te laten maken.

Onder zijn regime brak ook de "La guerra del Fútbol" uit - de "Voetbaloorlog". Het wereldkampioenschap 1970 stond voor de deur, de eerste selectiewedstrijd werd gewonnen door Honduras, de tweede door El Salvador. Dan werd er een beslissingswedstrijd gespeeld die weer door Honduras werd verloren, met uit de hand gelopen rellen en een onbesliste oorlog van 100 uur tot gevolg. Pas elf jaar later werd er een vredesverdrag gesloten.

I1 1971 kreeg hij een vlaag van democratische verstandsverbijstering en trad hij af ten voordele van Ramón Ernesto Cruz, een gewone burger. Die liet López Arellano helaas nog aanblijven als hoofd van het leger. López Arellano - ondertussen generaal - zag al snel terug het dictatoriale licht: binnen het jaar had hij het spel weer overgenomen.

En dan werd hij zelf afgezet, dankzij Bananagate. López Arellano werd er door enkele medeofficieren van beschuldigd dat hij omgekocht was door United Brands, het Amerikaanse bedrijf dat de meeste Hondurese bananenplantages bezat, in ruil voor een serieuze korting op de exportbelastingen op bananen. The Wall Street Journal bracht het in het openbaar toen bleek dat het bedrijf zijn aandeelhouders niets verteld had van de betaling.

De generaal had geluk: hij mocht gewoon op pensioen gaan en de rest van zijn leven doorbrengen met zijn hobby's. López Arellano werd zo nog 89.

Lansana conté : De autocraat van Guinee

Lansana Conté is overleden. De man was al sinds 1984 president van Guinee. Hij was aan de macht gekomen door een geweldloze staatsgreep, vlak na de dood van de marxistische leider ahmed Sékou Touré. Conté, een diabeticus en kettingroker afkomstig uit de Soussou-stam, een minderheid in het land, draaide meteen Tourés socialistische maatregelen om, evenwel zonder iets te proberen te doen aan de armoede. Eerst dacht hij er nog aan om wat te flirten met de democratie, maar de interesse vervloog al snel. Politieke partijen werden om de haverklap verboden of geïntimideerd en menig oppositieleider vloog in de cel. Hij schortte de grondwet op, bevrijdde politieke gevangenen en moedigde bannelingen aan om terug te keren. Guinee, een voormalige Franse kolonie, beschikt over een derde van de wereldvoorraad bauxiet, een grondstof voor de productie van aluminium. Daarnaast zat er ook nog diamant, goud en ijzer in de grond. Van al die rijkdommen ging er niets naar de bevolking, die tot de armste van Westelijk Afrika behoort. Pas vorig jaar werd Conté gedwongen om de macht te delen met een premier, na massale protesten en een wekenlange staking door de oppositie. Conté, die al een geruime tijd ziek was, werd 74. Nog dezelfde dag was er al een nieuwe coup van het leger, met de traditionele opschorting van de grondwet erbij.

Intermezzo : 55 jaar zonder de Rode tsaar

Het moet niet altijd treuren zijn als er iemand dood is. Vandaar dat we de mensheid en de zieke geesten die dit forum bezoeken even aan het volgende willen herinneren; vandaag is het exact 55 jaar geleden dat Josif Vissarionovitsj Dzoegasjvili, het beroemdste (en beruchtste) Georgische exportproduct, de pijp aan Maarten gaf. Jawel, Vadertje Stalin, de man die miljoenen Russen een enkel ticket richting goelag of ander martelkamp bezorgde, besloot er op 5 maart 1953 de brui aan te geven. Alhoewel; het verhaal gaat dat Stalin op een ochtend zijn kamer niet uitkwam en dat het uren duurde voor iemand het lef had ongevraagd naar binnen te gaan - er werden er voor minder op reis naar Siberië gestuurd. De Rode Tsaar lag ondertussen verlamd van een beroerte op het tapijt. Een ander verhaal vertelt dat hij vergiftigd werd door zijn KGB-chef, de beul Lavrenti Beria en dat de partij-elite rustig rond zijn bed stond terwijl hij al schreeuwende met zijn armen om zich heen sloeg. Een passend einde voor de man waar Ta Mok en anderen na hem nog een puntje aan kunnen zuigen.
Geniet nog even na (knipoog naar u, Jos) van de onderstaande collectie Sovjet-propaganda à la Stalin met op de achtergrond nog een mooi liedje op de koop toe. Tussen haakjes: de man die zeker de Dode Despoot 1953 zou hebben gewonnen werd toch nog 74.