Richard Sonnenfeldt : De Nürnberg-vertaler

In juli 1945, op zijn 22e, werd Heinz Wolfgang Richard Sonnenfeldt ingelijfd als vertaler voor de processen van Nürnberg. De volgende maanden van zijn leven bracht hij door met notoire Nazi's als Joachim von Ribbentrop, Rudolf Hess, Albert Speer, Hans Frank, Ernst Kaltenbrunner en Hermann Göring. Sonnenfeldt, een uit Duitsland gevluchte Jood, sprak in tegenstelling tot veel van zijn landgenoten zonder het typisch Duitse accent, waar Amerikanen zo'n problemen over maakten omdat ze de vertalingen dan moeilijk begrepen. Op de processen zelf was hij ook één van de weinige die geen klachten kreeg over zijn vertalingen, waardoor hij al snel de hoofdvertaler werd. Sonnenfeldt begreep perfect alle nuances van de Duitse taal en wist die ook vlekkeloos over te brengen naar het Engels, iets wat zeer handig van pas kwam bij de specifiek verbloemde Nazi-taal als het op de Holocaust aankwam.

Sonnenfeldt was één van de eersten die Rudolf Höss mocht ontmoeten - de beruchte kampcommandant van Auschwitz. Wat hem het meest tegen de borst stuitte in al zijn interviews, was het feit dat al de grote Nazibonzen zo normaal waren. Het bleken allemaal volgzame marionetten zonder een groot verstand of inzicht, die nog het meest opvielen door hun hielenlikkende slaafsheid en grenzeloze ambitie. Sonnenfeldt kwam al snel tot de conclusie dat dictators geen gelijken hebben, alleen maar volgelingen die naar elk woord luisterden alsof het een evangelie was. Er was wel één uitzondering op die regel: Hermann Göring. De voormalige Rijksmaarschalk was de meest intelligente en charmantste van de hoop, die Sonnenfeldt bij hun eerste ontmoeting onder tafel probeerde te praten, onder meer door zijn vertalingen te verbeteren. John Amen, de Amerikaanse hoofdavocaat, stond Sonnenfeldt dan toe om Göring op zijn plaats te zetten, wat hij deed door Göring opzettelijk fout aan te spreken als 'Gering' en hem te waarschuwen dat hij niet meer moest onderbreken. Door zijn intense contacten met Sonnenfeldt werd de hoogst levende Nazi al snel loslippig en zo kreeg Sonnenfeldt een unieke kijk op de leefwereld van de nationaal-socialisten. 'Natuurlijk wil het gewone volk geen oorlog,' vertelde Göring, 'niet in Rusland, Engeland, noch in Amerika of Duitsland. Maar het volk kan snel tot gehoorzaamheid gebracht worden. Dat is gemakkelijk. Je moet alleen zeggen dat ze aangevallen worden en de pacifisten laken voor hun gebrek aan pattriotisme. Zo werkt het in elk land.'

Sonnenfeldt bleef tot vlak voor de vonnissen in Nürnberg. Hoewel hij overtuigd was van de noodzaak en eerlijkheid van de processen, had hij toch kritiek voor de Amerikaanse aanklagers en advocaten.

Na de oorlog liepen historici en televisiezenders de deur plat bij Sonnenfeldt, vanwege zijn unieke rol in Nürnberg. Hij publiceerde zijn memoires in 2002, Mehr als ein Leben, in het Engels vertaald als Witness to Nuremberg. Richard Sonnenfeldt werd uiteindelijk 86.

Henry King : Aanklager in Nürnberg

Henry T. King Jr. is overleden. De Amerikaanse advocaat werd beroemd als aanklager op de naoorlogse Nürnbergprocessen voor de Verenigde staten. Zijn opdracht was het voorbereiden van de aanklacht tegen de Duitse generale staf en het oppercommando van het leger (OKH). Prominente figuren waren onder meer Walther von Brauchitsch, Heinz Guderian en Erhard Milch. Von Brauchitsch, het hoofd van de Wehrmacht, ontsprong de dans door op tijd te sterven in oktober 1948, nog voor hij berecht kon worden, en Guderian, de uitvinder van de Blitzkrieg, werd niet vervolgd omdat het tribunaal oordeelde dat zijn daden overeenstemden met die van een professionele soldaat - iets wat niet in goede aard viel bij de Sovjetunie en Polen. Milch, de man die van de Luftwaffe een geduchte oorlogsmachine maakte, kreeg uiteindelijk 20 jaar. Tijdens de processen nam King interviews af met Hermann Göring en Albert Speer. Aan die laatste zou hij een vriend voor het leven overhouden. Volgens King was Speer een eerlijk man en ook de enige die verantwoordelijkheid op zich nam voor zijn daden (de meningen verschillen hier ook over, maar bon). Hij schreef later over Speer dat 'In a technological world, the magic concoction for evil consists of blind technocrats such as Speer led by an evil and aggressive leader such as Hitler.' Als mensen hem vroegen hoe hij het kon volhouden om dagelijks al die gruwelijkheden voor zich te krijgen, was het standaardantwoord steeds 'Scotch'. Na de processen werd hij professor, activist en schrijver en gaf hij lezingen over internationaal recht en oorlogsmisdaden. Zijn invloed was zo groot dat hij omschreven werd als 'the George Washington of modern international law'. In de jaren '90 werkte hij mee aan het Joegoslaviëtribunaal en in 2006 werd hij geïnterviewd voor het docudrama Nuremberg: Nazis on Trial van de BBC. Henry King werd 89.