Richard Holbrooke : The Bulldozer

The Bulldozer, zo werd Richard Holbrooke nog genoemd. De Amerikaanse diplomaat had die bijnaam verdiend omdat hij altijd recht op zijn doel afging en daarbij regelmatig op wat tenen trapte. Vice-president Joe Biden vond hem "the most egotistical bastard I've ever met". De voormalige opperbevelhebber in Afghanistan, generaal McChrystal, stopte met zijn Blackberry te checken, omdat hij de stroom e-mails van Holbrooke kotsbeu was.

Holbrooke begon zijn diplomatieke carrière in Vietnam. Het was pas in de jaren '90 dat hij voor het grote publiek bekend werd toen hij de Dayton-akkoorden in goede banen leidde, die een einde maakten aan de burgeroorlogen in het voormalige Joegoslavië. Hij werd goede vriendjes met de Servische president Slobodan Milosevic. Beide mannen spraken elkaar met hun voornaam aan en er zijn verhalen van Holbrooke en Slobo die 's morgens vroeg aan de brandy zaten te nippen in Dayton, Ohio. Milosevic zou Holbrooke ooit eens getrakteerd hebben op een diner dat 11 uur aansleepte. De Amerikaan had er geen probleem mee om op zulke goede voet met de Serviër te staan. "I make no apologies for negotiating with Milosevic and even worse people, provided one doesn't lose one's point of view", zo zei hij nog. Het eindresultaat, dat was al dat telde voor Holbrooke.

Maar de laatste jaren liet hij hier en daar wel een steekje vallen. In '99 slaagde hij er niet in om Milosevic uit Kosovo te krijgen. En zijn laatste missie overschaduwde al de rest: Afghanistan. In januari 2009 werd hij aangesteld als speciaal afgezant voor Afghanistan en Pakistan. Hij deed zijn bijnaam alle eer aan door na de louche Afghaanse presidentsverkiezingen van dat jaar een serieuze ruzie met de Afghaanse herkozen president Karzai te hebben. Holbrooke had het over fraude bij de verkeizingen, wat dan weer in het verkeerde keelgat van de Afghaan schoot. De twee zaten al snel op elkaar te roepen. Het mocht niet baten.

Holbrooke overleed aan een gescheurde aorta. Hij werd 69. Zijn laatste woorden tegen zijn Pakistaanse dokter spreken wel boekdelen...: "You've got to stop this war in Afghanistan."

Anatoly Dobrynin : Achter de schermen van de Koude Oorlog

Zonder Anatoly Dobrynin had de wereld er misschien iets radioactiever uitgezien. De Russische diplomaat was 24 jaar lang, van 1962 tot 1986, de ambassadeur van de Sovjetunie bij de Verenigde Staten en zo de spreekbuis van het Kremlin in het Witte Huis. Zes Sovjetleiders heeft hij gediend, en evenveel Amerikaanse presidenten kreeg hij over zijn vloer.

En de Rus was sehr salonfähig, zoals ze dat zo mooi zeggen. Zelfs Henry Kissinger, zowat de Amerikaanse Richelieu, had een goed woordje over voor de ambassadeur. "Subtle and disciplined, warm in his demeanour while wary in his conduct, Dobrynin moved through the upper echelons of Washington with consummate skill."

Dobrynin had dan ook een goede leerschool. Zeven maanden na zijn aanstelling - hij was toen 42 - brak de Cubacrisis los. En zo begon het spelletje: achter de schermen sprak de broer van de Amerikaanse president Kennedy, Robert Kennedy, driemaal met de ambassadeur. Alles verliep in het grootste geheim. Mede dankzij die gesprekken werd de crisis opgelost en was de wereld weer terug ietsje verder verwijderd van een nucleaire winter. Daarmee was zijn reputatie als betrouwenswaardig tussenpersoon onmiddellijk gevestigd.

Dobrynins invloed liet zich overal gelden. Cuba, Vietnam, het Midden-Oosten, overal zat hij wel ergens mee in verwikkeld. Hij had een privé-telefoonlijn naar president Johnson, een hotline naar Kissinger en op den duur zelfs een privéparking onder het State Department, zodat hij heel de tijd ongezien binnen en buiten kon glippen.

Maar was Dobrynin langs de buitenkant een joviale man die schijnbaar met iedereen overweg kon, die zich toch wel vrij Westers gedroeg, het was allemaal mooie schijn. Zoals het een ware courtier betaamt, hield hij zijn kaarten dicht bij zich. Vanbinnen was hij een gestaald Sovjetproduct, voor wie mensenrechten een raar woord was en die de hegemonie van het Rode Leger in Oost-Europa als niet meer als normaal beschouwde.

Dobrynins vlekkeloze Engels zorgde er vaak ook voor dat menig diplomatiek incident onbestaande bleef. In één van zijn mooiste voorbeelden, die hij aanhaalde in zijn memoires, beschreef hij hoe Brezhnev ooit eens zijn sympathie uitdrukte aan Nixon, die toen net Watergate op zijn dak had gehad. De alcohol vloeide rijkelijk en de tong van de overdadig gewenkbrauwde Brezhnev werd losser met de minuut. Een stortvloed van Russische verwensingen aan het adres van zijn voorgangers was het gevolg. Een dag later en een kater rijker vroeg de Grote Kameraad aan Dobrynin of hij niet teveel gepraat had. "Ja", antwoordde Dobrynin, "maar ik heb niet alles vertaald." Een ware hoveling. Castiglione zou trots geweest zijn.

Anatoly Dobrynin werd uiteindelijk 90 jaar oud voor hij op 6 april de geest gaf.